ChatGPT शोध: संगणक स्वतः इंटरनेटवर फिरून उत्तर कसे शोधतो आणि ते गूगलची जागा घेते का?

तुमच्या मुलाच्या शाळेची सुट्टी कधी आहे हे तुम्हाला अचानक आठवत नाही. तुम्ही फोनमध्ये विचारता, "शाळेची पुढील सुट्टी कधी आहे?" आणि काही सेकंदात संगणक तुम्हाला तारीख सांगतो, शिवाय शाळेच्या वेबसाइटची लिंकही देतो. हेच ChatGPT शोध (सर्च) चे काम आहे. पण हे उत्तर संगणकाला कसे मिळाले? तो स्वतः इंटरनेटवर फिरला का?

संगणक इंटरनेटवर फिरतो तेव्हा काय घडते?

जेव्हा तुम्ही एखादा प्रश्न विचारता ज्याचे उत्तर बदलत राहते — जसे आजचे हवामान, एखाद्या कंपनीचा भाव, किंवा काल घडलेली घटना — तेव्हा ChatGPT आपोआप शोध सुरू करतो. तो इंटरनेटवरील ताज्या बातम्या, अधिकृत वेबसाइट्स आणि विशेषज्ञ लेख वाचतो. मग त्या सर्व माहितीचा गोळाबेरीज करून एक स्पष्ट उत्तर तयार करतो. महत्त्वाचे म्हणजे, प्रत्येक मुद्द्यासोबत तो मूळ स्रोताची लिंक देतो, जेणेकरून तुम्ही स्वतः ती माहिती तपासू शकता.

हे नेहमीच्या शोधापेक्षा वेगळे आहे. गूगलवर तुम्ही "शाळेची सुट्टी" असे लिहिल्यास तुम्हाला अनेक वेबसाइट्सची यादी मिळते. तुम्हाला प्रत्येक दुवा उघडून वाचावा लागतो. ChatGPT मात्र थेट उत्तर देतो आणि माहिती कुठून घेतली हेही दाखवतो.

हे काम कसे करता येते?

ChatGPT च्या संवाद पेटीत तुम्ही प्रश्न लिहिण्यापूर्वी एक गोलाकार चिन्ह (ग्लोब) दिसते. ते दाबल्यास शोध बंद किंवा सुरू करता येतो. काही प्रश्न विचारल्यास तो स्वतःच शोध सुरू करतो. उदाहरणार्थ, "आज मुंबईत पाऊस पडेल का?" असे विचारल्यास तो हवामानाची ताजी माहिती शोधून सांगतो. तसेच, काही प्रश्नांसाठी तो हवामान, भागभाव (स्टॉक) किंवा नकाशे असे लहान आलेख (विजेट) देखील दाखवतो.

• शोध सुरू करण्यासाठी प्रश्न लिहिण्यापूर्वी ग्लोब चिन्हावर टिचकी मारा.
• ताजी माहिती लागणाऱ्या प्रश्नांसाठी तो स्वतःहून शोध घेतो.
• उत्तरासोबत दिलेल्या दुव्यांवर टिचकी मारून माहिती खरी आहे का ते तपासा.

गूगलची जागा घेते का?

ChatGPT शोध आणि गूगल यांच्यात एक मूलभूत फरक आहे. गूगल तुम्हाला माहितीची यादी देतो, तर ChatGPT ती माहिती वाचून थेट उत्तर देतो. पण याचा अर्थ तो नेहमी बरोबर असेल असे नाही. कधीकधी तो चुकीची किंवा अपूर्ण माहिती देतो. शिवाय, उत्तर तयार करण्यासाठी त्याला गूगलपेक्षा एक-दोन सेकंद जास्त लागू शकतात. त्यामुळे तातडीच्या कामासाठी गूगल जलद वाटू शकतो.

गोपनीयतेची बाब महत्त्वाची आहे. ChatGPT तुमचा शोध क्रमांक (सर्च क्वेरी) भागीदार कंपन्यांना पाठवतो, पण तुमची ओळख त्यासोबत जोडत नाही. तरीही, वैयक्तिक माहिती शोधताना काळजी घ्या.

तर, हे गूगलची जागा घेते का? काही कामांसाठी हो — जसे एखाद्या विषयाचा सारांश हवा असल्यास. पण प्रत्येक वेळी त्यावर पूर्णपणे अवलंबून राहणे धोकादायक ठरू शकते. उत्तर मिळाले की ते दुसऱ्या स्रोतांशी ताडून पाहण्याची सवय ठेवा. म्हणजे तुम्ही संगणकाचा वापर कराल, पण तुमचा विचार करण्याचा अधिकार सोडणार नाही.