ओपनएआय डॉट्स आणि मेटा म्यूज: तुमच्यासाठी काम करणारे एआय सहकारी कसे चालतात?

सकाळी सहा वाजता तुमचा फोन वाजतो. एका मित्राचा वाढदिवस आहे, पण तुम्हाला आठवत नाही. तुम्ही फक्त एक वाक्य टाइप करता: 'आज कोणाचा वाढदिवस आहे आणि त्यांना शुभेच्छा पाठव.' काही सेकंदात तुमचा एआय सहाय्यक तुमच्या संपर्क यादीतून नाव शोधतो, योग्य व्यक्तीला संदेश पाठवतो आणि तुम्हाला कळवतो. हे स्वप्न नाही; ओपनएआय डॉट्स आणि मेटा म्यूज यांसारखे नवीन एआय सहकारी हेच करण्याचा प्रयत्न करत आहेत.

पण हे पूर्वीच्या चॅटबॉटपेक्षा वेगळे कसे? जुने चॅटबॉट तुम्ही विचारलेल्या प्रश्नाचे उत्तर देत. नवीन एआय एजंट्स (स्वायत्त सहाय्यक) तुमच्यासाठी काम करतात. ते स्वतःहून नियोजन करतात, अनेक अ‍ॅप्समध्ये पायरीपायरीने कामे करतात आणि शेवटपर्यंत पोहोचवतात. हा बदल समजून घेण्यासाठी दोन्ही प्रणाली कशा चालतात ते पाहूया.

डॉट्स: क्लाउडमधील तुमचा स्वतंत्र संगणक

ओपनएआयचे डॉट्स हे असे एआय एजंट्स आहेत जे क्लाउडमधील स्वतंत्र संगणकावर (व्हर्च्युअल मशीन) २४ तास सक्रिय राहतात. तुम्ही त्यांना एखादे काम दिल्यावर ते ते काम पूर्ण करण्यासाठी स्वतःहून पावले उचलतात. उदाहरणार्थ, तुम्ही म्हणालात, 'उद्या होणाऱ्या बैठकीसाठी सर्व सहभागींना वेळ बदलाचा ईमेल पाठव.' डॉट्स तुमचे कॅलेंडर तपासतात, योग्य वेळ शोधतात, ईमेल लिहितात आणि पाठवतात. हे सर्व ते जीपीटी-६ अ‍ॅस्ट्रा या प्रगत भाषा मॉडेलच्या मदतीने करतात, जे विचार करून निर्णय घेते.

डॉट्स ४,००० हून अधिक अ‍ॅप्सशी जोडले जाऊ शकतात. म्हणजे तुमचे ईमेल, कॅलेंडर, फाइल्स, सोशल मीडिया — सर्व एकाच ठिकाणी. पण हे सर्व घडण्यासाठी तुमची परवानगी लागते. डॉट्स तुमच्या वतीने काम करतात, पण तुमच्या नियंत्रणाखाली.

म्यूज: चष्म्यातून जग पाहणारा सहाय्यक

मेटाचा म्यूज वेगळ्या पद्धतीने काम करतो. तो तुमच्या स्मार्ट चष्म्यात (रे-बॅन मेटा जनरल ३) बसवलेल्या कॅमेऱ्यांद्वारे जग पाहतो आणि तुमच्याशी बोलतो. समजा तुम्ही बाजारात आहात आणि एखादे फळ ओळखायचे आहे. तुम्ही चष्म्याकडे पाहून विचारता, 'हे काय आहे?' म्यूज कॅमेऱ्यातून ते पाहतो आणि सांगतो. हा संवाद चालू ठेवण्यासाठी म्यूज चार्म नावाचा बायोमेट्रिक चावी-साखळी वापरता येतो, ज्यात बोटांचा ठसा ओळखणारा सेन्सर आहे. तो खिशात ठेवला की म्यूज सक्रिय होतो.

म्यूज केवळ माहिती देत नाही; तो तुमच्या आवाजात बोलतो, हावभाव करतो आणि संवाद सहज करतो. पण लक्षात ठेवा, हे सर्व तुमच्या परवानगीनेच घडते. कॅमेरा सतत सुरू नसतो; तुम्ही विचारल्यावरच तो पाहतो.

हे एजंट्स कसे शिकतात आणि काम करतात?

या दोन्ही प्रणालींमागे मोठे भाषा मॉडेल्स आहेत, ज्यांना इंटरनेटवरील लाखो मजकुरांमधून प्रशिक्षण दिले गेले आहे. पण केवळ माहिती साठवणे पुरेसे नाही. या मॉडेल्सना 'एजंट' बनवण्यासाठी त्यांना साधने वापरण्याचे शिकवले जाते — उदा. वेब शोधणे, ईमेल पाठवणे, फाइल उघडणे. जेव्हा तुम्ही एखादे काम देतात, तेव्हा मॉडेल त्या कामाचे लहान भाग करते, प्रत्येक भागासाठी योग्य साधन निवडते आणि टप्प्याटप्प्याने पुढे जाते. हे सर्व स्वयंचलितपणे घडते, पण तुमच्या देखरेखीखाली.

• डॉट्स: क्लाउडमधील संगणकावर धावतात, ४,०००+ अ‍ॅप्सशी जोडले जातात, जीपीटी-६ अ‍ॅस्ट्रा वापरतात.
• म्यूज: स्मार्ट चष्म्यांद्वारे पाहतो, बोलतो, बायोमेट्रिक चावीने सक्रिय होतो.
• दोन्ही: तुमच्या परवानगीने काम करतात, स्वतःहून निर्णय घेत नाहीत.

मर्यादा आणि काळजी

या एजंट्समध्ये मोठी क्षमता आहे, पण त्या अचूक नाहीत. ते चुकीचे निर्णय घेऊ शकतात, चुकीची माहिती देऊ शकतात किंवा एखादे काम अर्धवट सोडू शकतात. उदाहरणार्थ, डॉट्स एखादा ईमेल चुकीच्या व्यक्तीला पाठवू शकतात किंवा म्यूज एखादी वस्तू ओळखण्यात चुकू शकतो. त्यामुळे महत्त्वाच्या कामांमध्ये त्यांच्यावर पूर्णपणे अवलंबून राहू नका. त्यांनी केलेले काम तपासा आणि आवश्यक तेथे स्वतः पडताळणी करा.

गोपनीयतेचाही प्रश्न आहे. हे एजंट्स तुमचा डेटा वापरतात, मग तो ईमेल असो वा कॅमेऱ्यातील दृश्य. त्यामुळे कोणती माहिती सामायिक करायची हे तुम्ही ठरवले पाहिजे. डॉट्स आणि म्यूज दोन्ही तुमच्या परवानगीनेच काम करतात, पण सेटिंग्ज नीट तपासा.

शेवटी, हे एजंट्स आपल्या आयुष्यातील छोटी कामे सोपी करण्यासाठी आहेत. ते आपल्याला मदत करू शकतात, पण निर्णय आपलाच असतो. तंत्रज्ञान समजून घ्या, त्याच्या मर्यादा ओळखा आणि त्याचा वापर सावधपणे करा.