वाचनासाठी 4 मिनिटे

कंटेंट क्रिएटरचा गोंधळ संपवा: आयझेनहॉवर मॅट्रिक्स एआयसोबत कसा वापरायचा?

प्रकाशित

३० सेकंदांत अर्थ

आयझेनहॉवर मॅट्रिक्स ही कामे निवडण्याची एक सोपी चौकट आहे. प्रत्येक काम 'तातडीचे आहे का?' आणि 'महत्त्वाचे आहे का?' या दोन प्रश्नांवर तपासून चार भागांत ठेवले जाते. तातडीची आणि महत्त्वाची कामे लगेच करायची, महत्त्वाची पण तातडीची नसलेली कामे वेळ ठरवून करायची, तातडीची पण महत्त्वाची नसलेली कामे दुसऱ्याकडे सोपवायची आणि दोन्ही नसलेली कामे वगळायची. एआय ही विभागणी वेगाने करून देते, पण निर्णय तुमचाच असतो.

chatgpt.comchatgpt.com ↗
ब्राउझर आणि मोबाइल अ‍ॅपवर १००% मोफत वापरता येते

संध्याकाळचे सहा वाजले आहेत. तुमच्या मोबाइलवर तीन नोटिफिकेशन्स एकाच वेळी आले आहेत: एका ब्रँडकडून स्क्रिप्टची तातडीची मागणी, तुमच्या स्वतःच्या चॅनेलसाठी अपलोड न झालेला रील, आणि कालचा एडिटिंगचा प्रोजेक्ट अजून अपूर्ण. तुम्ही कुठे हात घालावा हेच कळत नाही. हा गोंधळ केवळ तुमचा नाही; कंटेंट बनवणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीचा हा रोजचा प्रश्न आहे.

यावर एक जुनी पण अजूनही चांगली पद्धत आहे. अमेरिकेचे माजी अध्यक्ष ड्वाइट आयझेनहॉवर यांनी सांगितलेली ही चौकट दोन प्रश्नांवर उभी आहे: हे काम तातडीचे आहे का, आणि हे काम महत्त्वाचे आहे का? या दोन प्रश्नांची उत्तरे मिळवून प्रत्येक काम चार गटांत टाकले जाते. तातडीचे आणि महत्त्वाचे — लगेच करा. महत्त्वाचे पण तातडीचे नसलेले — वेळ ठरवून करा. तातडीचे पण महत्त्वाचे नसलेले — दुसऱ्याकडे सोपवा. दोन्ही नसलेले — वगळा.

मग एआयची गरज काय?

चौकट समजणे सोपे आहे, पण तीस कामांची यादी समोर आली की मेंदू गोंधळतो. कोणते काम 'तातडीचे' आहे हे ठरवताना आपण बहुतेक वेळा सर्वात मोठ्याने आरडाओरडा करणाऱ्याला प्राधान्य देतो. इथे एआय उपयोगी ठरतो. तुम्ही तुमची धावपळीची यादी साध्या मराठीत टाइप करता, आणि तो प्रत्येक कामाची तातडी आणि महत्त्व यावर आधारित विभागणी करून क्रम ठरवतो. तो तुमच्यासाठी निर्णय घेत नाही; तो फक्त तुमच्या समोर स्पष्ट चित्र ठेवतो, जेणेकरून तुम्ही ठरवू शकाल.

चाचणी: साधा प्रॉम्प्ट विरुद्ध काळजीपूर्वक लिहिलेला प्रॉम्प्ट

पहिली चाचणी: सरळ प्रश्न

प्रॉम्प्ट ChatGPT / Claude / DeepSeek
माझी कामे आयझेनहॉवर मॅट्रिक्समध्ये लावून दे: ब्रँडची स्क्रिप्ट, रील अपलोड, एडिटिंग प्रोजेक्ट, कमेंट्सला उत्तर, नवीन आयडिया नोट करणे.
AI प्रतिसाद Simulated Output (Unconstrained)
नक्की! तुमची कामे अशी विभागता येतील: १. तातडीचे आणि महत्त्वाचे: ब्रँडची स्क्रिप्ट, रील अपलोड २. महत्त्वाचे पण तातडीचे नसलेले: नवीन आयडिया नोट करणे ३. तातडीचे पण महत्त्वाचे नसलेले: कमेंट्सला उत्तर ४. दोन्ही नसलेले: एडिटिंग प्रोजेक्ट हे नियोजन तुमचा वेळ वाचवेल. आणखी काही मदत हवी असल्यास सांगा!

हे उत्तर बरोबर वाटते, पण प्रत्यक्षात निरुपयोगी आहे. एडिटिंग प्रोजेक्ट 'दोन्ही नसलेले' कसा ठरला? तो तर अपूर्ण राहिला तर पुढचा व्हिडिओच थांबेल. तसंच 'आज कोणते काम आधी करायचे' हे उत्तरात नाही. एआयने फक्त यादी चार भागांत टाकली, पण तुमची परिस्थिती विचारात घेतली नाही.

दुसरी चाचणी: मर्यादा सांगून लिहिलेला प्रॉम्प्ट

प्रॉम्प्ट ChatGPT / Claude / DeepSeek
तू माझा कंटेंट नियोजक आहेस. मी यूट्यूब आणि इन्स्टाग्रामसाठी कंटेंट बनवतो. आज संध्याकाळी ६ ते ११ या पाच तासांत कामे उरकायची आहेत. माझी यादी: ब्रँडची स्क्रिप्ट (उद्या सकाळी डेडलाइन), रील अपलोड (आज रात्री ९ वाजेपर्यंत), एडिटिंग प्रोजेक्ट (परवा डेडलाइन), कमेंट्सला उत्तर, नवीन आयडिया नोट करणे. प्रत्येक काम आयझेनहॉवर मॅट्रिक्समध्ये टाक आणि ५ तासांत नेमका क्रम सांग. जे काम आज करायचे नाही ते स्पष्टपणे सांग. उत्तर १० ओळींत दे.
AI प्रतिसाद Simulated Output (Calibrated)
५ तासांचा क्रम असा: १. ब्रँडची स्क्रिप्ट (तातडीचे + महत्त्वाचे) — २ तास. उद्या सकाळची डेडलाइन आहे, त्यामुळे आज संपवणे भाग आहे. २. रील अपलोड (तातडीचे + महत्त्वाचे) — १ तास. रात्री ९ ची मर्यादा आहे. ३. एडिटिंग प्रोजेक्ट (महत्त्वाचे, तातडीचे नाही) — आज नको. परवा डेडलाइन आहे, उद्या सकाळी २ तास दे. ४. कमेंट्सला उत्तर (तातडीचे, महत्त्वाचे नाही) — ३० मिनिटे. रात्री ९ नंतर एकत्र कर. ५. नवीन आयडिया नोट करणे (महत्त्वाचे, तातडीचे नाही) — आज नको. आठवड्याच्या शेवटी १ तास ठेव. आजचे लक्ष्य: पहिली दोन कामे संपवणे. बाकीचे पुढे ढकलणे हा पराभव नाही, ते नियोजन आहे.

फरक स्पष्ट आहे. पहिल्या उत्तराने फक्त यादी मांडली; दुसऱ्याने डेडलाइन, उपलब्ध वेळ आणि काय टाळायचे हे सांगितले. कारण दुसऱ्या प्रॉम्प्टमध्ये तुमची भूमिका, वेळेची मर्यादा आणि अपेक्षित उत्तराची लांबी सांगितली होती. एआयला 'काय करायचे नाही' हे सांगितल्यावर तो खोटी आश्वासने देत नाही.

तुमच्यासाठी तयार टेम्पलेट

खालील मजकूर कॉपी करा, चौकोनी कंसातील माहिती तुमच्या कामानुसार बदला आणि एआयला द्या. हे एकच टेम्पलेट रोजच्या गोंधळासाठी पुरते.

प्रॉम्प्ट Master Template
तू माझा [माझे काम, उदा. यूट्यूब क्रिएटर] साठी काम नियोजक आहेस. आज [उपलब्ध तास] तासांचा वेळ आहे. माझी कामे: [काम १, काम २, काम ३...]. प्रत्येक कामाची डेडलाइन [डेडलाइन]. ही कामे आयझेनहॉवर मॅट्रिक्समध्ये टाक आणि [उपलब्ध तास] तासांत नेमका क्रम सांग. जे आज करायचे नाही ते स्पष्ट सांग. उत्तर [ओळींची संख्या] ओळींत दे.

एआय वाहून गेला तर हे तीन वाक्य वापरा

  • तू माझ्या कामाची खरी डेडलाइन विचारात घेतली नाहीस; फक्त यादीचे चार भाग केलेस. पुन्हा क्रम ठरव.
  • मला 'सर्व कामे महत्त्वाची आहेत' असे उत्तर नको. आज कोणते दोन काम संपवायचे ते ठरव.
  • तू माझ्यासाठी निर्णय घेऊ नकोस; पर्याय दाखव आणि शेवटी मला विचार.

यश कसे ओळखायचे?

एआयने दिलेल्या क्रमाने तुम्ही दोन तास काम केले आणि संध्याकाळी 'आज काय करायचे राहिले' हा प्रश्न पडला नाही, तर ते यश आहे. हे टेम्पलेट पाठ करू नका; मोबाइलवरील एआय अ‍ॅपच्या व्हॉइस मोडमध्ये ते मोठ्याने बोलून सराव करा. बोलताना तुमच्या आवाजातील घाई कमी होते आणि कोणते काम खरोखर महत्त्वाचे आहे हे तुमच्या लक्षात येते. रोज सकाळी पाच मिनिटे हा सराव केला, तर दिवसभराचा गोंधळ आपोआप कमी होतो.

स्रोत
  1. एमआयटी स्लोन मॅनेजमेंट रिव्ह्यू: वेळेचे नियोजन आणि कामाच्या पद्धतीची रचनाएमआयटी स्लोन